31-05-06

Evers Karin

SCHIERBEEK 75
Karin Evers, De andere stemmen. Portret van Bert Schierbeek. De Bezige Bij, Amsterdam 1993
in: NvhN, 19-11-1993.

Het is misschien wel typerend voor de plaats die Bert Schierbeek in de Nederlandse literatuur toegewezen heeft gekregen, dat zijn 75e verjaardag vrijwel onopgemerkt is gepasseerd. Waar zijn iets jongere generatiegenoot Kouwenaar dit jaar bij zijn 70e verjaardag door vriend en vijand tot ongeveer de grootste dichter van Nederland werd verklaard, moest Schierbeek het doen met de betrekkelijke stilte die altijd rond zijn persoon in acht wordt genomen. Gelukkig besteedde De Bezige Bij, een uitgeverij die veel aan Schierbeek te danken heeft, wel aandacht aan de jarige: recentelijk verscheen De andere stemmen, een biografische schets van Karin Evers.
Het boekje is ontstaan naar aanleiding van een interview dat Evers en Kees Snoek met Schierbeek hadden voor de KRO-radio. Evers is daarna alleen verder gegaan: sprak nog vele malen met Schierbeek, reisde met Schierbeek en zijn vrouw naar Nogemont, Formentera en andere plaatsen en sprak met vrienden en familieleden over Schierbeek (de 'andere stemmen' uit de titel). Het resulteerde in een redelijk, maar toch vooral journalistiek produkt met veel (overigens prachtige) anecdotes, veel 'human interest', doorspekt met summiere opmerkingen over het werk en veel citaten, die niet altijd even gelukkig gekozen zijn.
Bij iemand als Schierbeek is het meer dan verleidelijk om passages uit zijn werk te verbinden met gebeurtenissen uit zijn leven. Die benadering is vooral geschikt voor mensen die bij de naam Schierbeek slechts denken aan de uitvinder van een nieuw genre, de 'proëzie', en die alleen al op grond daarvan zijn werk verder maar ongelezen hebben gelaten. Het feit dat zijn jeugd in Beerta en Boekelo, de oorlogsjaren in Amsterdam, de periode van de Vijftigers, zijn vele reizen, Formentera en zijn maatschappelijke betrokkenheid hun sporen in zijn werk hebben nagelaten, kan voor mensen die in zijn werk nooit iets anders dan ingewikkelde onzin hebben gezien, heelverhelderend zijn. Maar het brengt dat werk zelf niet dichterbij, en ik ben zelfs geneigd te stellen dat deze benadering Schierbeeks werk reduceert tot een verzameling nodeloos ingewikkeld opgeschreven anecdotes.
‘Het conflict van de mens met zijn vorm is mijn thema,’ heeft Schierbeek ooit gesteld.Wanneer Evers in deze biografische schets aan dat conflict meer aandacht had besteed, dan zouden de anecdotes beter op hun plaats zijn gevallen. Het werk zou dan veel meer als de uitdrukking van de mens Schierbeek begrepen zijn, in plaats van als illustratie bij enkele voorvallen uit zijn leven.
Het is inherent aan de journalistieke opzet van dit boek dat Evers hier nauwelijks op ingaat. Het is alleen maar te hopen dat de lezers die Schierbeeks werk alleen van horen zeggen kennen, in deze biografische schets een aanleiding zien om zijn werk te gaan lezen. Want Lucebert heeft gelijk wanneer hij ergens in het boekje stelt: ‘Het is een schande dat Bert Schierbeek nooit de P.C. Hooftprijs heeft gekregen.’

13:17 Gepost door Marc Reugebrink | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.